Manetka rowerowa

Manetka rowerowa – to część układu napędowego w rowerze będąca elementem sterującym pracą przerzutek. Dają rowerzyście możliwość zmiany przełożenia.

Zasada działania

Zasada działania większości manetek rowerowych opartych o linkę jest taka sama. Ich działanie opiera się na popuszczaniu lub wciąganiu linki sterującej połączonej z przerzutką. Powoduje to w rezultacie zmianę naprężenia sprężyny przerzutki i przesunięcie przez nią wózka. Początkowo manetki umożliwiały naciąganie i popuszczanie linki tylko w sposób ciągły, tj. to użytkownik odpowiadał za odpowiedni stopień naciągnięcia linki, tak by wózek przerzutki naprowadzał łańcuch na wybrane zębatki. Obecnie natomiast większość manetek posiada indeksowanie wprowadzone przez Shimano w systemie SIS (Shimano Index System).

Manetki indeksowane dokonują skokowej zmiany naciągnięcia linki. Pozwala to na ustawienie wózka przerzutki (po odpowiedniej regulacji) w idealnej pozycji po wykonaniu przez użytkownika jednego naciśnięcia lub przesunięcia czy obrotu. Indeksowane manetki posiadają także często wskaźniki optyczne aktualnie wybranego przełożenia i w ich wypadku konieczne jest stosowanie manetki o takiej samej ilości obsługiwanych przełożeń co ilość koronek.

W nowoczesnych najwyższych grupach napędowych, w ich wersjach elektronicznych, występują także manetki elektroniczne przesyłające sygnały elektryczne do jednostki sterującej pracą przerzutek.

Rodzaje manetek

Na przestrzeni lat powstało wiele rozwiązań konstrukcyjnych manetek rowerowych. Do najpopularniejszych można zaliczyć:

Manetki dźwigniowe

Działają w oparciu o dźwignie poruszaną przez użytkownika połączoną z małym wałkiem, na który nawijana jest linka. Wykorzystuje mechanizm z zapadką do pozostania w odpowiedniej ustawionej pozycji. Jako jedne z pierwszych manetek na początku umieszczane były na ramie, a później także na kierownicy, tak jak obecnie.

Manetki cynglowe

Manetka cynglowa posiada dwie dźwigienki obsługiwane przy pomocy palca wskazującego i kciuka (w zależności od producenta). Linka okręcona jest na wałku, który przy użyciu dźwigienek i specjalnego mechanizmu jest skokowo obracany. Ruch jedną dźwignią odpowiada za wciąganie linki, a drugą za jej popuszczanie. Tego typu manetki są obecnie standardem w rowerach górskich.

Manetki obrotowe

Manetka obrotowa montowana jest na kierownicy i stanowi przedłużenie chwytu. Zmiany przełożenia dokonuje się przez jej obrót względem osi kierownicy. Wprowadzone przez firmę Sram jako GripShift, a później produkowane także przez Shimano pod nazwą RevoShift. Początkowo były szeroko stosowane w rowerach górskich, jednak obecnie znajdują szersze zastosowanie w rowerach miejskich i trekkingowych.

Klamkomanetki

Stosowane są rowerach z kierownicą typu baranek. Tego typu manetki zintegrowane są z dźwignią hamulcową, gdzie jej obrót powoduje zmianę przełożenia, a dociśnięcie w stronę kierownicy hamowanie. Istnieją rozwiązania, w których ruch klamką w jedną stronę powoduje zarówno zmianę przełożenia na większe i na mniejsze w zależności od stopnia odchylenia klamki, a także rozwiązania z drugą mniejszą dźwignią lub z przyciskami.