Pedały rowerowe

Pedały rowerowe – to element układu napędowego w rowerze stanowiący punkt oparcia dla stóp rowerzysty, umożliwiając przeniesienie energii z nóg dalej przez korby do pozostałych części układu.

Budowa

Pedał rowerowy zbudowany jest na bazie platformy będącej oparciem dla stopy nałożonej w centralnej części na wałek z łożyskami. Wałek z jednej strony wystaje poza platformę i zakończony jest gwintem, który umożliwia połączenie pedała z ramieniem korby. W zależności od strony montażu występuje inny gwint pedałów rowerowych, gdzie prawy pedał dokręcany jest zgodnie z ruchem wskazówek zegara, natomiast lewy pedał posiada tzw. lewy gwint, przy którym dokręcanie następuje wraz z ruchem w kierunku odwrotnym. Przykręcanie i odkręcanie pedałów rowerowych wykonuje się przy użyciu klucza płaskiego, lub w niektórych modelach także przy użyciu klucza imbusowego. Dzięki łożyskom na wałku możliwe jest obracanie się względem niego platformy. Umożliwia to jej, w przybliżeniu, równoległe ustawienie do podłoża w czasie całego pełnego obrotu podczas pedałowania. Najbardziej podstawowe pedały wykonuje się z twardej żywicy i wykorzystuje się w nich tradycyjne łożyska kulkowe. Bardziej zaawansowane są pedały rowerowe metalowe, aluminiowe lub z tworzyw sztucznych, oraz wyposażone w tzw. łożyska maszynowe.

Rodzaje pedałów rowerowych

Istnieją różne typy pedałów rowerowych różniące się kształtem i wykorzystanymi materiałami. Zasadniczo można podzielić je na pedały platformowe i pedały zatrzaskowe.

Pedały platformowe

Obejmują najbardziej tradycyjne typy pedałów, gdzie platforma wykonana jest z jednego fragmentu materiału lub z ramką wykonaną z innego materiału. Platforma jest spłaszczona w jednej płaszczyźnie i jest zwykle dwustronna. Na jej powierzchni często stosuje się elementy mające zwiększać przyczepność do powierzchni podeszwy buta. Ich wadą jest słaba transmisja energii i możliwość ześlizgnięcia się z nich nogi. Zaletą jest natomiast możliwość jazdy w dowolnym obuwiu. Do bardziej zaawansowanych pedałów platformowych należą:

  • pedały platformowe z pinami – na powierzchni platformy umieszcza się małe piny, które w najwyższych modelach są wkręcane, mające na celu zwiększenie przyczepności między podeszwą buta a pedałem. Są często także wyraźnie większe stanowiąc stabilny punkt podparcia i wykorzystywane są szeroko m.in. w kolarstwie górskim w dyscyplinach zjazdowych i grawitacyjnych, gdzie unika się stosowania pedałów zatrzaskowych w związku z zaletą platform do niestałego połączenia rowerzysty z rowerem;
  • pedały platformowe z noskami/koszykami – do platformy przytwierdzane są plastikowe lub metalowe kształtki, które mają za zadanie utrzymywanie buta na pedale. Często stosuje się je w połączeniu z paskami dodatkowo zabezpieczającymi but przy pedale.

Pedały zatrzaskowe

To rodzaj pedałów wyposażonych w mechanizm zatrzaskowy. Wykorzystuje się je w połączeniu ze specjalnymi blokami przytwierdzonymi na stałe do podeszwy buta. Mechanizm umożliwia wpięcie w niego bloku i utrzymywanie przez to sztywno buta na pedale. Zatrzaski konstruowane są w ten sposób by umożliwić łatwe wypinanie buta z mechanizmu wykonując określony ruch. Większość pedałów tego typu nie posiada platformy poza samym zatrzaskiem, w związku z czym używa się ich w połączeniu ze specjalnymi butami o twardej, nie zginającej się podeszwie. Pedały zatrzaskowe przeznaczone do rowerów szosowych zazwyczaj są jednostronne, natomiast przeznaczone do MTB dwu lub nawet czasem czterostronne. Różni producenci posiadają własne systemy zatrzaskowe i konieczne jest stosowanie bloków w butach kompatybilnych z danym rodzajem pedałów.