Przerzutka rowerowa

Przerzutka rowerowa – to część rowerowego układu napędowego. Odpowiedzialna jest wraz z manetką za zmianę przełożeń, co pozwala na jazdę z różną prędkością przy takiej samej kadencji – częstotliwości pedałowania. Przerzutki można podzielić na tylne, odpowiadające za zmianę przełożeń na tylnych zębatkach i przednie zmieniające je na zębatkach przednich.

Przerzutka tylna

Przerzutka rowerowa tylna składa się z ruchomego ramienia mocowanego do ramy, zazwyczaj przy pomocy haka, obsługującego ruchomy wózek z kółeczkami, po których prowadzony jest łańcuch. Ramie posiada dwa ruchome sworznie i wewnętrzną sprężynę, której naciągnięcie regulowane jest przez napięcie linki połączonej z manetką. Naciągnięcie sprężyny decyduje o ustawieniu ramienia przerzutki, a co za tym idzie jej wózka względem zębatek na osi koła. W ten sposób przerzutka naprowadza łańcuch na odpowiednie wybrane przełożenie.

Przerzutka planetarna

Innym systemem umożliwiającym zmianę przełożeń jest piasta wielobiegowa. W piastę wbudowany jest układ kół zębatych z możliwością zmiany ich położenia względem siebie z manetki. Położenie kół zębatych względem siebie modyfikuje przełożenie siły. Charakterystyczną cechą tego rodzaju przerzutek podczas użytkowania jest możliwość zmiany przełożenia w trakcie postoju. Do ich głównych cech w porównaniu do przerzutek zewnętrznych zaliczyć można odporność na zabrudzenia i wynikającą z tego bezobsługowość. Ich wadą jest większa masa i są stosowane zazwyczaj w rowerach miejskich lub czasem także w trekkingowych.

Przerzutka przednia

Przednia przerzutka odpowiada za zmianę przełożeń na przednich zębatkach połączonych z korbą. Montuje się ją zazwyczaj na rurze podsiodłowej ramy lub mocuje się do suportu. Podobnie jak przerzutka tylna, przerzutka przednia posiada ruchomy mechanizm poruszający wózkiem prowadzącym łańcuch na odpowiednie koronki. Wózek nie posiada jednak kółeczek i ma kształt opinający łańcuch. Mechanizm przerzutki wyposażony jest w sprężynę umożliwiającą ruch wózka nad odpowiednie koronki. O jej naciągu decyduje napięcie linki połączonej z manetką. Przednie przerzutki obsługują typowo dwa lub trzy przełożenia.

Przerzutki elektroniczne

Zarówno przednie i tylne przerzutki w nowoczesnych najwyższych grupach napędowych występują także w wersjach elektronicznych. W odróżnieniu od tradycyjnych mechanicznych przerzutek w osprzęcie elektronicznym zamiast linki do przekazywania sygnału do zmiany biegów wykorzystuje się sygnał elektryczny wysyłany przy pomocy przewodu lub w niektórych grupach wysyłany jest on bezprzewodowo. Sama przerzutka natomiast wyposażona jest w serwomechanizm z małym silniczkiem elektrycznym odpowiedzialnym za ruch wózka przerzutki. Rozwiązanie to dzięki układowi sterującemu pozwala na np.: jednoczesną zmianę przełożeń przez obie przerzutki podczas obsługiwania tylko jednej manetki przez rowerzystę bądź na automatyczną kalibrację.

Dobór przerzutki do roweru

W przypadku doboru mechanicznych przerzutek zewnętrznych należy zwrócić uwagę na takie ich cechy jak:

  • w przypadku przedniej przerzutki na rodzaj mocowania;
  • pojemność przerzutki – różnicę między ilością zębów na największej zębatce a na najmniejszej (w przypadku tylnej suma różnic na zębatkach tylnych i przednich);
  • długość wózka tylnej przerzutki – odpowiedzialna za m.in. pojemność;
  • obsługiwana maksymalna wielkość zębatki;
  • ilość obsługiwanych przełożeń – w przypadku niektórych modeli istnieje kompatybilność z systemami o mniejszej ilości przełożeń niż zalecana przez producenta, jeśli spełnia wyżej wymienione wymagania;
  • w przypadku przedniej przerzutki sposób doprowadzenia linki.