Układ hamulcowy roweru

Układ hamulcowy roweru – to układ odpowiadający za zmniejszanie prędkości i zatrzymywanie roweru podczas jazdy. Prawidłowe działanie tego układu odpowiada za bezpieczeństwo poruszającego się rowerem rowerzysty.

Typy układów hamulcowych

Wszystkie typy hamulców stosowanych w rowerach są hamulcami ciernymi, które opierają się na dociskaniu elementów hamującego do hamowanego wykonanych z materiałów zapewniających między sobą wysoki współczynnik tarcia. Różnią się natomiast umiejscowieniem oraz konstrukcją. Obecnie stosuje się i można wyróżnić trzy typy układów hamulcowych: mechaniczne układy ręczne, hydrauliczne układy ręczne, układy pedałowe. Na początku XX wieku używano także hamulców w postaci gumowego klocka dociskanego układem mechanicznym do opony koła.

Układy mechaniczne ręczne

Składają się z klamek hamulcowych, których pociągnięcie skutkuje ruchem linki poruszającej dalej mechanizm zaciskania kloców hamulcowych na obręczy koła. Wyróżnić można typy hamulców na podstawie elementów powodujących blokowanie kół na:

  • hamulce szczękowe – klocki hamulcowe zaciskane są na obręczy koła,
  • hamulce tarczowe – tarcza hamulcowa, na której zaciskane są okładziny znajdujące się w zacisku zamocowana jest na piaście koła,
  • hamulce bębnowe – działają poprzez dociskanie okładzin ciernych do wnętrza bębna będącego integralną częścią piasty.

Najczęściej występującymi hamulcami mechanicznymi są hamulce szczękowe, które z kolei można podzielić na:

  • klasyczne – ramiona o półkolistym kształcie umieszczone są na jednej centralnej osi.
  • cantilever – dwa osobne ramiona umieszczone na oddzielnych osiach. W większości przypadków linka rozdzielona jest na oba ramiona co umożliwia ich ruch w dokładnie tym samym momencie.
  • hamulce typu V (V-Brake) – dwa długie osobne ramiona, do których linka doprowadzona jest z jednej strony bez rozdwajania. Zapewniają największą siłę hamowania wśród hamulców szczękowych.

Hamulce szczękowe są szeroko stosowane jako prostsze i tańsze rozwiązanie w rowerach. Stosuje się je także w zawodowym kolarstwie szosowym, gdzie coraz częściej stosuje się także hamulce tarczowe.

Układy hydrauliczne ręczne

Składają się z analogicznych elementów co układy mechaniczne, natomiast sterowanie odbywa się za pomocą przewodów hydraulicznych wypełnionych płynem zamiast linek. Występują jako hamulce szczękowe, tarczowe i bębnowe, natomiast największą popularnością cieszą się hydrauliczne hamulce tarczowe.

Hamulce hydrauliczne charakteryzują się znacznie lepszą pracą w porównaniu do hamulców mechanicznych co przekłada się na ich większą siłę hamowania. Ich konstrukcja jest jednak bardziej zaawansowana i trudniejsza w serwisie, przez co są one kosztowniejsze. Tarczowe hamulce hydrauliczne stały się typowe dla rowerów górskich oraz zyskują popularność w ciężkich rowerach elektrycznych, a także coraz częściej w rowerach szosowych.

Układy pedałowe

To układy, w których elementy układu hamulcowego połączone są z elementami układu napędowego. Hamowanie odbywa się poprzez ruch korbami do tyłu. Takie układy to np. torpedo. Szeroko stosowane są m.in. w rowerach miejskich.