Wolnobieg

Wolnobieg – część napędu rowerowego łącząca przekładnię łańcuchową i koła zębate z kołem. Jego działanie opiera się na zasadzie sprzęgła jednokierunkowego, umożliwiając obrót koła przy zatrzymanej bądź kręcącej się w drugą stronę zębatce, jednocześnie pozwalając na przeniesienie napędu przy obrocie w kierunku jazdy.

Historia wolnobiegu

Przed wynalezieniem w latach 1900-1902 przez anglików Sturmey’a i Archera wolnobiegu, zębatki montowano bezpośrednio na piaście tylnego koła, przez co przeniesienie napędu było stałe i obrót korb musiał odbywać się cały czas wraz z obrotem koła. Takie rozwiązanie nazywa się ostrym kołem i stosowane jest do dzisiaj w np. kolarstwie torowym. W kolejnych latach wynalazcy ulepszyli wolnobieg wprowadzając pierwsze przerzutki wewnętrzne w postaci przekładni 3 biegowych w piaście, a także konstruując wariant z wbudowanym hamulcem, tzw. torpedo, w którym obrót korb w drugą stronę powoduje blokowanie tylnego koła umożliwiając jednocześnie jazdę bez kręcenia pedałami.

Montaż wolnobiegu

Obecnie stosuje się dwa systemy montażu wolnobiegu na piastę:

  • zintegrowany z zębatkami w jedną część i zakładany na piastę, nazywany często dla uproszczenia wolnobiegiem,
  • montaż w bębenku piasty, na który zakłada się zębatki w postaci kasety.

W przypadku wolnobiegu zintegrowanego z zębatkami, występuje on w wersjach zazwyczaj do 7 rzędów o różnym zakresie i stopniowaniu w odróżnieniu od kaset, w których popularne są rozwiązania kilkunastorzędowe. Współcześnie rozwiązanie w postaci wolnobiegu ze zintegrowanymi zębatkami wypierane jest przez wolnobiegi montowane w piastach ze względów technicznych, takich jak możliwość stosowania większej ilości biegów, czy możliwość wymiany samych zębatek bez demontażu wolnobiegu.