Bicykl

Bicykl (inaczej welocyped) – to rodzaj dwukołowego roweru z metalowymi szprychami, który nie posiadał przekładni łańcuchowej. Najbardziej charakterystyczną cechą bicykla była dysproporcja pomiędzy kołami; przednie koło było duże (niemal ogromne), a średnica tylnego niezwykle mała (kilkukrotnie mniejsza niż drugiego z kół).

Historia

Za twórcę roweru z dużym przednim kołem uznaje się brytyjskiego wynalazcę Johna Kempa Starleya, który wraz z Williamem Hunterem opracował w 1869 patent dla przedniego z koła, mianowicie zaproponowali oni druciane szprychy pracujące na tzw. rozciąganie. Historia welocypedu nie jest zbyt długa, opatentowanie tego wynalazku w XIX wieku spowodowało stopniowe zmniejszanie dysproporcji kół, a po ich zrównaniu dopracowywano jedynie szczegóły, jakimi są wygląd ramy, rodzaje hamulców czy inne akcesoria. Niemniej jednak stworzenie bicykla uznaje się za prekursora współczesnych pojazdów dwukołowych.

Działanie bicykla

Brak przekładni łańcuchowej w bicyklu powodował, iż jego pedały umocowane były do przedniego z kół, zaś prędkość jazdy zwiększano dzięki powiększeniu średnicy tegoż koła (nawet do 2 metrów). Jazda na tym rowerze nie należała do łatwych ani bezpiecznych – najcięższym problemem, z jakim się wówczas mierzono, był fakt, że poruszanie się tym pojazdem powodowało wysokie umiejscowienie rowerzysty, a ponadto nie zawsze był on w stanie dosięgnąć do pedałów (co dopiero do ziemi).

Bicykl – pochodzenie nazwy

W języku angielskim nazwa tego roweru brzmi „penny-farthing”. „Bicykl” to słowo francuskie lub greckie oznaczające „podwójne koło”, angielskojęzyczna wersja wyparła jednak tę nazwę jako określenie roweru z dużym przednim kołem – tam „bicycle” to po prostu rower, posiadający dwa jednakowe koła. Zaproponowana przez Anglików nazwa nadana była z powodu właśnie charakterystycznych kół. „Penny” to moneta jednopensowa, zaś „farthing” to ćwierćcentówka i prawdopodobnie twórcy nazwy ułożenie monet obok siebie nasunęło skojarzenie z bicyklem.