Rower składany

Rower składany (składak) – typ roweru o niedużych wymiarach, który można łatwo złożyć bez użycia narzędzi, do rozmiarów walizki, co ułatwia przechowywanie lub transport. Często odbija się jednak na tym komfort jazdy.

Budowa i wygląd składaka

W rowerze typu składak zmniejszone zostają rozmiar kół i rama, natomiast elementy składane to obniżane siodełko i kierownica oraz czasem rama roweru za pomocą centralnego zawiasu. Zawias musi być bezpieczny, tak aby w trakcie jazdy nie doszło do samoistnego złożenia się roweru. Koła występują w rozmiarach o średnicy 14-24 cale. Siodełka i kierownica są wysokie i można je łatwo regulować, rama jest krótka. Składaki produkuje się głównie z aluminium lub czasem ze stali, co zwiększa ciężar, ale polepsza absorpcję drgań. Hamulce są standardowe, a obecnie w wielu składakach montowane są przerzutki, które ułatwiają podróż na dłuższe trasy. Rowery te mogą mieć zamontowane także bagażniki, osłony łańcucha, dzwonki lub błotniki.

Przeznaczenie składaka

Rowery składane mają głównie przeznaczenie miejskie, szczególnie w dużych, metropolitalnych miastach, gdzie mieszkańcy jeżdżą nimi między domem, stacjami metra i miejscem pracy. Istnieją jednak specjalne typy do jazdy w górach (np. Paratrooper używany przez wojsko o unikatowym, niełamanym rodzaju składania) lub rowery szosowe. Mają one z reguły większe koła.

Historia składaków

Pierwsze rowery składane mają swoje źródło w rozwoju wojskowości. Pierwszy składak miał powstać w 1900 r. na potrzeby armii holenderskiej z przekształcenia typowego roweru miejskiego „Holendra”. Podobne rowery funkcjonowały w armiach Niemiec, Szwajcarii, Francji i Wielkiej Brytanii w czasie I wojny światowej. Pierwsze cywilne rowery składane powstały jednak dopiero w latach 50. wyprodukowane przez firmę Bickerton. Rowery te były dość ciężkie i toporne w składaniu. W 1975 r. Adrew Richie poprawił budowę Bickertona (m.in. zmniejszył rozmiar kół z 18 do 16 cali oraz zamontował zawias uchylny), a jego model nazwany „Brompton” stanowi wzór dla dzisiejszych producentów rowerów składanych. Obecnie największymi producentami rowerów składanych są firmy z Tajwanu: Dahon, Montague, Giant.

W Polsce pierwszy model roweru składanego „Karat” wyprodukowany przez ZZR „Romet” zyskał dużą popularność pod koniec lat 60., choć miał te same wady co brytyjski Bickerton. Moda na rowery składane doprowadziła do produkcji kolejnych polskich składaków w latach 70., m. in. rowery z serii „Wigry”, „Flaming” lub „Jubliat”.