Kolarstwo torowe

Kolarstwo torowe – to dyscyplina sportowa, wchodząca w skład rodziny sportów rowerowych z bogatą tradycją. Uprawiana jest na specjalnie przygotowanych do tego celu torach, zwanych welodromami. Konstrukcją przypominają bieżnie lekkoatletyczne, natomiast na łukach tory są silnie przechylone. Jest to konieczne, by kolarz torowy mógł utrzymywać stałą prędkość. Jeżeli chodzi o kolarstwo torowe, rower charakteryzuje się kołami o 28 calach. Jest podobny do roweru szosowego, natomiast ze względu na bardzo wysokie prędkości konieczne było jego wykonanie z lżejszych komponentów, a także uproszczenie konstrukcji.

Kolarstwo torowe jest jedną z najstarszych znanych odmian dyscyplin dla cyklistów. Co ciekawe oficjalne mistrzostwa świata na torze po raz pierwszy zostały rozegrane już w XIX wieku, konkretnie w 1893 roku. Natomiast zawodowi kolarze ścigają się na nich już od 1895 roku. To wcześniej niż odbywały się oficjalne międzynarodowe czempionaty na szosach. Kolarstwo torowe na olimpiadach ma równie bogatą historię. Na Letnich Igrzyskach Olimpijskich kolarstwo na torze jest obecne już od pierwszej nowożytnej edycji, czyli od olimpiady w Atenach w 1896 roku. Od tamtej pory w zasadzie stale i nieprzerwanie gości w programie imprez olimpijskich, wyjątkiem są jedynie Letnie Igrzyska w Saint Louis w 1904 roku oraz w Sztokholmie w 1912 roku. W ramach kolarstwa torowego zasady różnią się w zależności od odbywających się zawodów w poszczególnych konkurencjach. Z kolei ich obecność na igrzyskach olimpijskich zmieniała się z biegiem lat. Na ten moment w programie olimpijskim znajdują się takie jej odmiany jak:

  • sprint klasyczny – rozpoczyna się od biegów eliminacyjnych ze startu lotnego na 200 m. Następnie dochodzi do biegów po 2 zawodników, gdzie w zależności od toru pokonuje się 2 lub 3 okrążenia,
  • sprint drużynowy – nazywany także olimpijskim. Ma on formę wyścigu ze startu zatrzymanego. Ścigają się w nim drużyny złożone z 3 osób na 3 okrążeniach. Każdy zawodnik podczas jednego okrążenia musi przewodzić zespołowi. W rywalizacji pań startują 2 zawodniczki na 2 okrążeniach,
  • Keirin – jest także konkurencją sprinterską, przy czym startuje w nim więcej zawodników (od 4 do 9). Podczas pierwszego okrążenia prowadzi pilot na skuterze bądź motocyklu. Tempo zwiększa się sukcesywnie aż do 45-50 km/h, a zawodnicy próbują uzyskać optymalną pozycję do ataku. Na odcinku 600–700 m przed metą pilot opuszcza tor, a kolarze przyspieszają, walcząc o to kto pierwszy dojedzie do mety,
  • wyścig drużynowy na dochodzenie na 4 km rozpoczyna się od startu zatrzymanego. Startują 2 zespoły po 4 osoby na przeciwległych prostych. Czas liczony drużynie równy jest temu, jaki uzyskuje jej trzeci zawodnik. Najlepsze zespoły pokonują dystans w mniej niż 4 minuty (średnia prędkość to powyżej 60 km/h),
  • omnium (bądź wielobój) – w wyścigach torowych na igrzyskach gości najkrócej, bo od olimpiady w Londynie w 2012 roku. Każdy z zawodników startuje w 6 zmaganiach: okrążeniu na 250 m; wyścigu australijskim; wyścigu na 48 okrążeń; scratchu; wyścigu indywidualnym na dochodzenie, wyścigu punktowanym; oraz biegu na 1 km, bądź 500 m w przypadku pań. Miejsce w poszczególnej konkurencji jest punktowane odwrotnie do zajętego miejsca. Zatem na koniec zwycięzcą zostaje zawodnik z najmniejszą liczbą punktów, a w razie remisu wiążące są efekty ze zmagań w konkurencjach na czas,
  • Madison (bądź wyścig amerykański) – w tej konkurencji ściganie odbywa się w zespołach po 2 osoby. Przez cały wyścig ściga się tylko jeden kolarz w danym momencie, drugi odpoczywa i jedzie wolniej. Następnie kolarze zmieniają się. Podczas jazdy występują lotne finisze, a także można nadrobić okrążenie względem peletonu. Drużyny zdobywają punkty, których suma pozwala zwyciężyć.